Miewasz bóle brzucha, fatalne samopoczucie, biegunki, a w stolcu pojawia się śluz lub krew? Problemy z przewodem pokarmowym wiecznie nawracają, nigdy nie wiesz, kiedy pojawi się następna biegunka, więc unikasz wychodzenia z domu? Dowiedz się, czym jest nieswoiste zapalenie jelit i jak sobie z nim radzić.

Nieswoiste zapalenie jelit – co to jest?

Wiele osób nie wie, czym jest nieswoiste zapalenie jelit (NZJ, NchZJ lub IBD). To grupa przewlekłych chorób przewodu pokarmowego. Czym nieswoiste zapalenie jelit charakteryzuje się na tle innych chorób układu pokarmowego? To schorzenie o charakterze zapalnym, co odróżnia ją od np. zespołu jelita drażliwego (IBS). NZJ obejmuje 2 fazy: okresy remisji (wyciszenia) objawów oraz okresy aktywności (zaostrzenia).

Nieswoiste zapalenie jelit to choroba, która daje niespecyficzne objawy, podobne do innych schorzeń układu pokarmowego. W przypadku podejrzenia NZJ, należy wykonać odpowiednie badania. Jeżeli diagnoza potwierdzi chorobę, warto poznać szeroki kontekst jej przyczyn oraz podjąć odpowiednie leczenie. W ostatnich latach diagnozuje się coraz więcej zachorowań na przewlekłe nieswoiste zapalenie jelit, szczególnie w krajach wysoko rozwiniętych Europy i Ameryki Północnej oraz w państwach azjatyckich, w których ludzie pracują wedle „zachodniego stylu”, nacechowanego dużą ilością stresu, jedzeniem przetworzonej żywności oraz zbyt małą ilością snu. Brakuje dokładnych danych dotyczących zachorowań na nieswoiste zapalenie jelit w Polsce, ale według szacunków  dotyka ono ok. 50 000 osób, z czego 1/4 stanowią dzieci i młodzież do 18 r. ż.

Objawy nieswoistego zapalenia jelit

 Typowe objawy dla przewlekłego nieswoistego zapalenia jelit:

  • bóle brzucha (ostre oraz pobolewanie)
  • zmiana konsystencji stolca (rzadkie, czasami występuje krew, śluz w kale)
  • brak apetytu
  • utrata wagi
  • zmiany okołoodbytowe (przetoki, ropnie, szczeliny)

Przewlekła choroba obejmująca WZJG i Ch. L-C.

Nieswoiste zapalenie jelit to grupa przewlekłych schorzeń  obejmująca wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego  Crohna. Zarówno w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelit, jak i  choroby Leśniowskiego-Crohna, trzy pierwsze objawy pokrywają się, natomiast dwa ostatnie występują tylko w przypadku Ch. L-C.

Ze  względu na to, że różnic między przewlekłym wrzodziejącym zapaleniem jelit a chorobą Leśniowskiego-Crohna jest więcej i są to dwie odrębne jednostki chorobowe, zobrazowaliśmy je w postaci tabelki:

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego Choroba Leśniowskiego-Crohna
  • stan zapalny umiejscowiony w jelicie grubym
  • choroba zaczyna się od odbytnicy i może rozszerzyć się na całe jelito grube
  • zmiany są ciągłe, ich przebieg jest nagły szczególnie na początku
  • bóle brzucha zazwyczaj po lewej stronie i w podbrzuszu (czasem ustępują po oddaniu stolca)
  • często występuje krew w stolcu
  • zmiany (ropnie, przetoki, szczeliny) w odbycie u ok. 5-18% chorych
  • zmiany zapalne mogą znajdować się w każdym odcinku przewodu pokarmowego:  jelicie cienkim lub grubym, żołądku, dwunastnicy, odbycie
  • zmiany są odcinkowe, nieciągłe, a ich przebieg jest wieloletni i przewlekłych
  • bóle brzucha po stronie prawej, ból rozlany
  • rzadko obecna krew w kale
  • zmiany okołoodbytowe u 50-80 % chorych

Warto również zwrócić uwagę na objawy niespecyficzne, które mogą pojawić się na długo przed zachorowaniem, mogąc sygnalizować nadejście objawów przewlekłego nieswoistego zapalenia jelit. Jest to ważne szczególnie u dzieci poniżej 5 r. ż:

  • zahamowanie wzrostu
  • opóźnienie dojrzewania płciowego
  • gorączka bez wyraźnego powodu
  • rumień guzowaty
  • zapalenie i bóle stawów
  • choroby wątroby
  • aftowe zapalenie jamy ustnej

Ustalenie objawów przewlekłego nieswoistego zapalenia jelit oraz poznanie przyczyn NJZ, pozwoli  radzić sobie z chorobą.

Przyczyny nieswoistego zapalenia jelit

Powodem zachorowania mogą być:

  • czynniki genetyczne,
  • czynniki immunologiczne,
  • czynniki środowiskowe,
  • dodatkowo: czynniki psychologiczne.

Pierwsza grupa obejmuje czynniki genetyczne. Choroba może wystąpić u członków rodziny w obrębie pokrewieństwa pierwszego stopnia: dzieci i rodzeństwa, a czasami wnuków. Jeśli obydwoje rodziców chorują na przewlekłe nieswoiste zapalenie jelit, prawdopodobieństwo, że dziecko przejmie chorobę, sięga aż 40 proc.. Zazwyczaj w takich rodzinach występują też inne choroby o podłożu autoimmunologicznym, jak np. choroba Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, stwardnienie rozsiane, itd.

Nieswoiste zapalenie jelit to choroba o podłożu autoimmunologicznym,  której istotą jest wzmożona praca komórek układu odpornościowego i wytwarzanie zwiększonej ilości cytokin. Cytokiny prozapalne są substancjami odpowiedzialnymi za rozwój zapalenia jelita. Organizm „nie nadąża” z właściwą ochroną i nieprawidłowo reaguje na różne czynniki zewnętrzne, niszcząc własne komórki i tkanki.

Na czynniki genetyczne i immunologiczne nie mamy wpływu. Inaczej jest z pozostałymi dwoma przyczynami zapaleń jelit: czynnikami środowiskowymi oraz psychologicznymi.

Przyczyny środowiskowe to bardzo szeroka gama zachowań i nawyków, które powodują zaburzenie naturalnej flory bakteryjnej jelit (dysbioza), wyjałowienie jelit i powstanie stanu zapalnego. Temu procesowi sprzyjają:

  1. Antybiotykoterapia stosowana na masową skalę. Antybiotyki usuwają szkodliwe bakterie, ale  również te dobre, które powinny zostać w organizmie.
  2. Niewłaściwa dieta, uboga w witaminy i mikroelementy, a także spożywanie dużych ilości cukru, nienasyconych kwasów tłuszczowych, przetworzonych pokarmów i czerwonego mięsa.
  3. Stres, który powoduje obniżenie odporności organizmu i zaburzenie naturalnych mechanizmów obronnych.

Ostatnią grupą są czynniki psychologiczne, które łączą się ze środowiskowymi, jednak można ją wyróżnić ze względu na przewlekły stres. Stres w przypadku nieswoistych zapaleń jelit nie powoduje choroby, ale może ją znacząco nasilić.

Leczenie nieswoistego zapalenia jelit

Trzeba wiedzieć, że wyleczenie nieswoistego zapalenia jelit przy obecnym stanie wiedzy lekarzy jest niemożliwe, ponieważ podłoże choroby nie jest jeszcze do końca znane. Działania, jakie można podjąć, to złagodzenie objawów NZJ i umożliwienie pacjentowi dobrego funkcjonowania w codziennym życiu.

Leczenie nieswoistych zapaleń jelit należy zacząć od badań.

Badania pod kątem wykrycia NZJ, to:

  • badanie kału pod kątem pasożytów, grzybów oraz obecności krwi utajonej
  • badanie krwi, które wykryje stan zapalny
  • badania ultrasonograficzne, enodoskopowe, radiologiczne

Co to jest LACTORAL® IBD?

Chorzy na przewlekłe nieswoiste zapalenie jelit mają zaburzoną florę bakteryjną jelit, co znaczy, że w ich przewodach pokarmowych brakuje korzystnych bakterii. LACTORAL®IBD zawiera trzy szczepy żywych bakterii Lactobacillus oraz Bifidobacterium i jest przeznaczony jako dietetyczny środek dla chorych ze zdiagnozowanym nieswoistym zapaleniem jelit, a w szczególności wrzodziejącego zapalenia jelit. Zażywając regularnie LACTORAL®IBD, możemy złagodzić najczęstsze objawy stanu zapalnego jelit: biegunkę, ból brzucha, a przede wszystkim wyrównać naszą naturalną florę bakteryjną i wydłużyć stan remisji.

Środek można stosować u osób dorosłych oraz dzieci powyżej 3 r. ż. w trakcie i po kuracji antybiotykami, w przypadku wystąpienia ostrych biegunek oraz w zaburzeniach mikroflory jelit. Środek został przebadany klinicznie na oddziałach gastroenterologii pod kątem osób chorych na przewlekłe IBD.

Szczepy bakterii Lactobacillus oraz Bifidobacterium przywracają prawidłową mikroflorę jelit poprzez:

  • przyleganie szczepów bakterii do ścian jelita, dzięki czemu pożądane bakterie mogą się rozwijać i wzmacniać organizm chorego
  • hamowanie rozmnażania szkodliwych bakterii
  • uszczelnianie ścianek jelit, co powoduje ograniczenie stanu zapalnego

Szczepy bakterii LactobacillusBifidobacterium są odporne na kwaśne pH, wędrując od jamy ustnej poprzez cały pasaż jelitowy, docierają do jelita grubego bez zmiany swoich wartościowych właściwości. Dzięki temu LACTORAL® IBD wzmacnia organizm i zwiększa jego odporność, sprawiając, że możemy cieszyć się normalnym funkcjonowaniem i zachowaniem długiego stanu remisji.

Zobacz również