Regularne wypróżnienie się pozwala na zachowanie w dobrym zdrowiu jelit. Pomaga również w uzyskaniu dobrego samopoczucia. Jednak bardzo często każdy z nas cierpi na różnego rodzaju dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Do jednych z najczęściej wymienianych należą zaparcia. Co istotne zaparcia mogą mieć różne przyczyny, które nie zawsze są związane wyłącznie z układem pokarmowym. Na zaparcie może wpływać znacznie również nasz tryb życia – zbyt mało ruchu, dużo stresu, itp. Czym właściwie są zaparcia, jakie są ich rodzaje i w jakie są sposoby na problemy z wypróżnianiem?

Czym są zaparcia?

Zaparcia zaliczane są do dolegliwości, które związane są z układem pokarmowym. Powstają w momencie, gdy treść jelitowa zbyt długo pozostaje w układzie pokarmowym. Za zaparcie uznaje się przede wszystkim przedłużone zaleganie takiej zawartości, ale też problem z jej całkowitym wydaleniem z odbytnicy. Jeżeli wypróżnienia nie są regularne (za regularne wypróżnienie uważa się przede wszystkim codzienne wypróżnienia lub minimum 3 razy w tygodniu, jeśli stolec ma właściwą konsystencję), treść jelitowa zmienia swoją konsystencję – staje się zbyt gęsta, co sprawia, że stolec staje się twardszy, zbity i ma większą objętość. To powoduje, że o wiele trudniej go wydalić z organizmu.

Warto wiedzieć, że specjaliści rozróżniają kilka rodzajów zaparć. Są to:

  • zaparcia przypadkowe – są to zaparcia, które zazwyczaj występują jednorazowo, w związku z jakąś sytuacją np. mogącą wywołać stres lub inne silne emocje, a także nagłymi zmianami w diecie, np. wprowadzenie nowych produktów żywieniowych, których wcześniej się nie jadło. Zaparcia przypadkowe często zdarzają się w podróży, szczególnie do egzotycznych miejsc, ma to związek często właśnie ze spożywaniem innych produktów niż zazwyczaj;
  • zaparcia krótkotrwałe – takie zaparcia pojawiają się przemiennie z okresami prawidłowego wypróżniania. Często nawracają. W tym przypadku można stosować domowe sposoby na zaparcia, ale jeżeli dolegliwości nie miną, należy skontaktować się z lekarzem, który określi przyczynę zaparć i dobierze odpowiedni sposób, który pozwoli pozbyć się zaparć;
  • zaparcia przewlekłe – można się spotkać również z określeniem zaparcia nawykowe.

 

Jakie są najczęstsze przyczyny zaparć?

Przyczyn zaparć jest wiele. Ze względu na przyczynę wywołującą tę dolegliwość, zaparcia dzieli się na:

  • nawykowe – są to zaparcia związane z naszą psychiką, powodowane też nieregularnym trybem życia, w tym jedzeniem w pośpiechu. Takie zaparcia mogą też pojawiać się u osób wstrzymujących się przed wypróżnianiem np. w pracy, szkole czy w innych toaletach publicznych;
  • czynnościowe – związane są ściśle z zaburzeniami w obrębie układu pokarmowego, a w szczególności zaburzoną pracą jelit. Jako przyczynę takich zaparć wskazuje się przede wszystkim źle skomponowaną dietę, ale także przyjmowanie określonych leków np. przeciwbólowych, a także stosowanych w leczeniu schorzeń nerek i serca;
  • zaparcia związane z chorobami – zaparcia często mogą towarzyszyć różnorodnym chorobom jelit np. anomaliom w budowie układu pokarmowego (np. wydłużenie jelita grubego, rozszerzenie jelita grubego, zwężenie się światła jelita), pojawiają się również przy niedoczynności tarczycy, czy w chorobach związanych z zaburzeniami przemiany materii. Zaparcia mogą również towarzyszyć schorzeniom układu nerwowego np. chorobie Parkinsona i neuropatii cukrzycowej.

 

Jakie objawy mogą towarzyszyć zaparciom?

Zaparcia to nie tylko trudność w wydaleniu treści jelitowej. Tej dolegliwości może towarzyszyć szereg różnorodnych objawów, np. gorączka, zawroty głowy, ból brzucha, krew w kale, a przy długotrwałych zaparciach również utrata masy ciała, anemia czy śluz w kale.

 

Sposób na zaparcia – jak się pozbyć zaparć i unikać ich nawrotu?

Dla pozbycia się zaparć konieczne jest wprowadzenie zmian do swojego życia. Co na zaparcia będzie więc najlepsze? Przede wszystkim należy regularnie jeść niewielkie ilości jedzenia. Specjaliści zalecają, aby jeść pięć posiłków dziennie o wyznaczonych porach. To pozwoli jelitom przyzwyczaić się do określonego rytmu dnia i lepszą pracę. Szczególnie ważne jest to dla osób, które prowadzą intensywny tryb życia i często w ciągu dnia zapominają o jedzeniu, a później wieczorami „nadrabiają” cały dzień. Trzeba też przyjrzeć się temu, co jemy, gdyż tak zwane śmieciowe jedzenie typu fast food nie będzie sprzyjało naszym jelitom.

Kolejnym krokiem ku pozbyciu się zaparć jest wprowadzenie do codziennej diety odpowiedniej ilości wody. Przeciętnie dorosły człowiek powinien wypijać około dwóch litrów wody dziennie. Wodę warto pić zaraz po przebudzeniu, co pozwala na pobudzenie jelit do pracy i łatwiejsze wypróżnienie po nocy. W ciągu dnia wodę najlepiej pić co najmniej na pół godziny przed posiłkiem.

Dla poprawy pracy jelit dobrze jest też popracować nad mięśniami brzucha. Można zacząć od regularnych spacerów. Z czasem można zacząć uprawiać inne rodzaje ćwiczeń.

 

Co jeść na zaparcia?

Co na zatwardzenie – takie pytanie najczęściej wpisują w wyszukiwarkę internetową osoby, które szukają produktów żywnościowych, które mają wspomóc pracę jelit. Do diety w takiej sytuacji wato włączyć przede wszystkim produkty zawierające dużo błonnika np. pieczywo razowe, surowe warzywa i owoce, a także grube kasze czy ryż. Dobrze na pobudzenie pracy jelit wpływają buraki oraz suszone śliwki. Oprócz tego można jeść także pestki słonecznika, daktyle oaz rodzynki.

Oprócz produktów spożywczych wymienionych wyżej, w walce z zaparciami można wspomóc się również ziołami. Pomocna może okazać się przede wszystkim herbata na zaparcia. Można ją przygotować między innymi z kopru włoskiego, nasion babki płaszecznika czy kory kruszyny. Pomocny może być również napar przygotowany z natki pietruszki.

Zobacz również